Bloemlezing van Hennie Jetzes

Op woensdag 10 maart presenteerde het Huis voor de Kunsten Limburg in SCHUNCK* de bloemlezing ‘Alles staat nog op zijn plaats’. De bloemlezing, die is uitgegeven door De Contrabas in Utrecht, bevat gedichten van elf jonge dichters uit Limburg en Brabant. De keuze is van uitgever en publicist Hennie Jetzes, die hiermee de belangrijkste nieuwe dichters van het moment heeft samengebracht. Nu, na de presentatie in Heerlen zijn de dichters x91on tourx92 om de bundel te promoten. De elf dichters zijn Yi Fong Au, Danny Danker, Ronny Dijksterhuis, Daan Doesborgh, Babeth Fotschind, Quirien van Haelen, Hilke Heijmans, Amber-Helena Reisig, Arnoud Rigter, Edwin Smet en ACG Vianen.

De tour van de jonge dichters wordt na de start in Heerlen in maart voortgezet in verschillende plaatsen in Limburg, namelijk in Sittard (Kunstbende Limburg, 14 maart), Roermond (Cafxe9 de Pauw, 21 maart), Maastricht (Centre Ceramique, 21 maart), Heerlen (SCHUNCK*, 25 maart) en Venlo (Perron 55, 26 maart). Deze optredens staan in het teken van de Boekenweek, die dit jaar het thema x91jong zijnx92 heeft. De optredens zullen vergezeld gaan met cabaret of muziek.

Interview: Rimram revisited
xa9 Zuiderlucht / Emile Hollman

Rimram revisited

Met een bloemlezing van hun werk onder de arm gaan twaalf jonge Limburgse dichters vanaf de Boekenweek samen op tournee. Uitgever Hennie Jetzes ziet overeenkomsten met de opkomst van de dichters die we nu rekenen tot de gevestigde orde. x93Elke regel is 100 keer doordacht. Het podium is te vluchtig, internet ook.x94

Op 1 november 1967 kwamen bronsgroene dichters en literatuurliefhebbers bijeen om te rimrammen in de Redoute-zaal in de Maastrichtse Bonbonnixe8re.  De jonge dichter Hans van de Waarsenburg had via de radio naar Poxebzie in Carrxe9 met Simon Vinkenoog geluisterd en informeerde bij Fred van Leeuwen van de Regionale Omroep Zuid of zoiets ook niet in Maastricht geregeld kon worden.

Pierre Kemp was die zomer overleden maar Jan Hanlo prijkte als grote dichter op het affiche. En er waren er meer die opstonden en later via de pen bekendheid zouden verwerven: genoemde Van de Waarsenburg, Leo Herberghs, Wiel Kusters, Pxe9 Hawinkels, Pieter Beek, Ton van Reen en het echtpaar Willem K. en Harjo Coumans. Onder rimrammen verstond anchorman Van Leeuwen x93het samenbrengen van onsamenhangende dingenx94. De avond eindigde in een voortreffelijke chaos toen het publiek zelf het woord kreeg. Opperprovo Hans Mol verscheen als poxebet, gekleed in een papieren kazuifel die hij bij wijze van statement plechtig aan stukken scheurde: de dichter moet zich onder de mensen begeven.

Onder de mensen
Daar geeft de nieuwe generatie in elk geval gehoor aan. Volgens Quirien van Haelen (Haelen, 1981), hij noemt zichzelf dichter van zapgeneratie, is het werk van zijn generatie ook veel toegankelijker voor een groot publiek. x93Wij zijn niet zo hermetisch.x94 Misschien dat zijn agenda daarom uitpuilt met voordrachten en performances. Hij zou er zelfs van kunnen leven. Ware het niet dat hij een eigen huis heeft, x91een dikke bakx92 voor de deur en hij geregeld op vakantie wil. Dus is hij xf3xf3k docent Nederlands op een middelbare school in Roermond.

Jonge dichters op tournee
De jonge dichters die Hennie Jetzes selecteerde voor boek en tournee gebruiken vooral podia en internet om hun werk aan de man te brengen. x93Indertijd draaide het om een boek, nu om de performance.x94 Jetzes ontmoette een aantal van hen tijdens het literaire festival Culturele Lente, vorig jaar in Heerlen. x93Ik proefde dezelfde sfeer als destijds in de Redoute. Er zit veel talent in die groep en ik wilde gewoon iets voor ze betekenen.x94 De tournee reikt tot in Utrecht en Amsterdam. x93Ik wil niet in de eeuwige discussie verzeild raken of het hier al dan niet om Limburgse dichters gaatx94, zegt Jetzes. x93De meesten van hen studeren buiten de provincie en zoeken zelf hun podia tot ver daarbuiten.x94

Georganiseerd zijn de jonge dichters niet, maar ze komen elkaar wel geregeld tegen. x93Het zou me niet verbazen als de tournee pas echt een groep van ons zou makenx94, denkt Quirien van Haelen. x93We helpen elkaar waar we kunnenx94, zegt   Danny Danker (Roermond, 1974). x93Met Quirien, Daan Doesborg en ACG Vianen zijn we naar het afscheid van Simon Vinkenoog geweest. Heel indrukwekkend zoiets te mogen delen. We staan elkaar niet in de weg. We hebben allemaal onze eigen artistieke onafhankelijkheid we kunnen wel samen bewegen en beweging veroorzaken.x94

x93Het is best wel ons kent onsx94, verontschuldigt dichteres en studente journalistiek Hilke Heijmans (Roermond 1990) zich bijna. x93Met een aantal dichters heb ik contact via Hyves.x94 Van een stroming wil ze niet weten. x93Er is hooguit sprake van een soort van sfeer en verbondenheid. We begrijpen elkaar.x94

D Guevara
Danny Danker wordt ook wel D Guevara genoemd. Naar eigen zeggen vanwege de spiegel die ze het publiek durft voor te houden en de baret die vaak op haar hoofd staat wanneer ze haar gedichten voor het voetlicht brengt. Al is ze ook wel uitgemaakt voor de Anouk van de avond toen ze voor een gehoor van 2.000 politiemensen de opzichtig getatoexeberde draak op haar bovenarm onbedekt liet. Ze kan zich er over ergeren, want het mag dan performance zijn, het gaat wel om de inhoud. x93Performance is leuk maar geen doel op zich. Ik ben ervan overtuigd dat je poxebzie uiteindelijk alleen maar kunt waarderen via de intimiteit van het papier, in je eigen tijd en ruimte.x94

Hoewel Quirien van Haelen grossiert in sites, gedichten desnoods op bestelling smsx92t en een keer of drie keer per week op een podium staat, ziet ook hij zijn gedichten het allerliefst gewoon op papier. x93Daar kan geen Lowlands, Zwarte Cross Festival of internet tegenop. Elke regel is 100 keer doordacht. Het podium is te vluchtig, internet ook. Het is leuk om de entertainer uit te hangen maar uiteindelijk hoop je toch dat tenminste een paar mensen door hebben wat je probeert te zeggen.x94

Danny Danker beaamt dat. x93Op internet word je voortdurend afgeleid. Mijn blog is commercieel volkomen oninteressant maar ik kan er wel precies doen wat ik wil. Voor mij is poxebzie: woorden in hun oorspronkelijke waarde terug te zetten. Voorbeeld. Wie weet nog wat de werkelijke waarde is van het woord samenleving? Ik wil zox92n woord de oorspronkelijke waarde teruggeven. Ik heb altijd veel gebruik gemaakt van neologismen. En daarmee riep ik veel weerstand op. Men vond het te bedacht, te vergezocht, te veel klankkunst. Maar ik doe niet aan concessies. Het afgelopen jaar werd ik via mijn blog gevonden door een Australische vertaler. Of ze een aantal gedichten mocht vertalen? Ik dacht: doe maar; Sidney-  daar hoor je nooit meer iets van. We kregen contact over een poxebtische vertaalslag van het woord maneschijn waar ik in een maanzinnig gedicht waneschijn van had gemaakt. In overleg met schrijver en Nobelprijswinnaar J.M. Coetzee had ze er Loonlight van gemaakt. Coetzee schreef dat hij helemaal blij was geworden van dat woord! Zox92n blog werkt als YouTube; het is een manier om mensen naar je dichtbundels te brengen.x94   

Eigen bundels
Danker gaf haar boeken Van de gekken (2006) en Als blijk van  Danker (2008) zelf uit. Voordeel: alles in eigen hand. Nadeel: het kost je alleen maar geld. x93Wij zijn geneigd om met zelf uitgegeven bundels te smijten alsof het visitekaartjes zijn. Het zou wel leuk zijn om er eens iets aan te verdienen.x94

Quirien van Haelen verkoopt naar eigen zeggen bij de vleet. x93Van mijn vorige bundel Testosteron zijn meer dan 3000 exemplaren verkocht.x94 Hij noemt zichzelf x91een marktmanx92. x93Gxeanant? Weet je wat xedk gxeanant vind? Dichters die hun boek niet op voorraad bij zich hebben omdat ze bang zijn dat die toch niet verkoopt.x94 Afgelopen jaar debuteerde hij zelfs als vrouwelijke dichter onder de naam Quinty Leeuwenvacht. x93Ik zat zo vol opdrachten dat ik de vraag niet meer aankon. Ik dacht: dan stuur ik een nieuwe Quirien de wereld in en vraag ik een studente van de Toneelacademie om mijn gedichten voor te dragen. We waren er vrij ver mee maar uiteindelijk heeft ze afgezegd. Ik zat ook een beetje vast in mijn werk. Ik wilde zo onderzoeken of ik vanuit een nieuw standpunt kon schrijven.x94

Hilke Heijmans heeft nog geen eigen bundel. x93Ik vind het leuk om te performen maar ik betrap me er wel op dat ik tijdens het schrijven iets te veel rekening begin te houden met een publiek. Als je weet dat het alleen maar bedoeld is voor het papier, schrijf je anders.x94   
   
Komrij
In diens laatste bloemlezing van de Nederlandse poxebzie nam Gerrit Komrij ook een aantal gedichten van Quirien van Haelen op. Daarmee was hij de jongste dichter in de x91Dikke Komrijx92. x93Altijd lekker want dat leverde veel aandacht op. Ik zat destijds in de poetryslamwereld die niet erg serieus werd genomen. Dankzij Komrij werd ik opeens op alle poxebziefestivals gevraagd. Daardoor ben ik mezelf ook serieuzer gaan nemen, ben er meer gexebngageerd door gaan schrijven.x94

Rond de Boekenweek (thema: jong zijn) verschijnt ook een bloemlezing van Gerrit Komrij (66) met werk van dichters onder de 32 jaar. Van Haelen is opnieuw geselecteerd. x93Komrij koos enkel gexebngageerd werk. Mijn nieuwe bundel gaat De wereld wordt weer plat heten. De wetenschap, de filosofie en de tv, alles is plat, oppervlakkig aan het worden. Ook Albert Verlinde komt er in voor. Die man is wel zox92n beetje het toppunt van cultuurverloedering. Via de weg van de overdrijving probeer ik dat te laten zien. Wat ik eigenlijk wil zeggen is: x93Verdiep je eens in een boek.x94